Keys: Arental SaaS platformasi interfeysini qanday loyihalashtirdik — rollar, dashbordlar va uchta til
Dasta jamoasi ijarani boshqarish uchun B2B tizim dizayniga qanday yondashdi: turli ssenariyli to'rtta rol, qaror qabul qilish uchun dashbordlar, RU/UZ/EN lokalizatsiyasi va interfeysning bir qismi sifatida Telegram.

Ijara ko'chmas mulkini boshqarish tizimi — Arental interfeysini loyihalash bitta vazifa atrofida qurildi: 40 dan ortiq modulga ega murakkab mahsulotni to'rtta juda turli foydalanuvchi uchun tushunarli qilish. Direktorga bir necha soniyada biznes manzarasi, menejerga o'z binolari bo'yicha ishlar ro'yxati, buxgalterga aniq raqamlar, ijarachiga esa balans va to'lov tugmasi kerak. Bu keysda qanday qarorlar qabul qilganimiz va nima uchun ekanini o'ylab topilgan metrikalarsiz — faqat loyihalash mantiqi bilan aytib beramiz.
Dastlabki vazifa
Arental ijara biznesi odatda bir vaqtning o'zida foydalanadigan vositalar to'plamini almashtiradi: Excel jadvallari, shartnomalar papkalari, bank ko'chirmalari, hisoblagich ko'rsatkichlari yozilgan daftarlar va Telegram'dagi chatlar. Demak, interfeys shunchaki «ma'lumotlarni ko'rsatish» emas, balki turli ish jarayonlarini bir joyga yig'ishi kerak edi — va bunda tugmani bosishga qo'rqadigan, haddan tashqari yuklangan boshqaruv paneliga aylanib qolmasligi lozim edi.
O'zimiz uchun uchta tamoyilni shakllantirdik:
- Har bir rol o'zinikini ko'radi. Umumiy ekranning qisqartirilgan versiyasi emas, balki aniq bir odamning vazifalariga moslab yig'ilgan interfeys.
- Ma'lumotlar bog'langan va bu ko'rinib turadi. Xona kartochkasidan shartnomaga, shartnomadan to'lovlarga, to'lovdan ijarachiga.
- Avval javob, keyin tafsilotlar. Asosiy raqamlar darhol ekranda, jadvallar va filtrlar bir qadam chuqurroqda.
To'rt rol — to'rt ssenariy
Eng muhim qaror birinchi maketlardan oldinroq qabul qilindi: biz «kirish huquqlariga ega tizim»ni emas, balki to'rtta turli foydalanish tajribasini loyihalashtirdik.
Direktor
Direktor tizimni hammasi joyidami yoki yo'qligini bir daqiqada tushunish uchun ochadi. Uning asosiy ekrani — fond bo'yicha KPI'li dashbord: bandlik, daromadlar, xarajatlar, foyda, qarzlar. Mahsulot lendingida bu shunday ifodalangan: qarorlar «menimcha» asosida emas, raqamlar asosida qabul qilinadi. Alohida bloklar — moliya, portfel bo'yicha bandlik va jamoani boshqarish: kim nimani ko'radi va qiladi.
Menejer
Menejer «joyida» ishlaydi: ko'rsatuvlar, shartnomalar, ijarachilar, xodimlar. Asosiy usul — u faqat o'ziga biriktirilgan binolarni ko'radi. Bu nafaqat xavfsizlik, balki diqqat masalasi ham: interfeysda chalg'itadigan va chalkashtiradigan begona obyektlar yo'q. Menejerning ish stoli kun atrofida qurilgan: bo'sh obyektlar, tashriflar, tugayotgan shartnomalar, yangi arizalar.
Buxgalter
Buxgalter uchun muntazam operatsiyalarning aniqligi va tezligi muhim: to'lovlarni tasdiqlash va solishtirish, obyektlarga bog'langan toifalar bo'yicha xarajatlar, hisoblagichlar va tariflar, xlsx va PDF hisobotlar. Bu yerda biz ongli ravishda jadvallar va filtrlarga ustunlik berdik — buxgalterga chiroyli kartochkalar emas, bir vaqtning o'zida ko'plab qatorlarni ko'rish kerak.
Ijarachi
Ijarachi — eng «tasodifiy» foydalanuvchi: u tizim bilan ishlashga o'rgatilmagan va kamdan-kam kiradi. Shuning uchun uning kabineti imkon qadar sodda: balans va to'lovlar tarixi, to'lov, foto va holat bilan ta'mirlash arizalari, hujjatlar — shartnoma, dalolatnomalar, kvitansiyalar. Bu ssenariyning katta qismi Telegram-botga chiqarilgan, chunki ijarachi baribir vaqtini aynan o'sha yerda o'tkazadi.
Yaxshi B2B interfeys — turli kirish belgilari bilan hamma uchun bitta ekran emas, balki umumiy ma'lumotlar bazasidagi bir nechta mahsulot.
Dashbordlar: raqamlardan harakatlarga
Dashbordni hech kim qaramaydigan grafiklar vitrinasiga aylantirish oson. Biz uni aniq savollarga javoblar ro'yxati va darhol keyingi harakatlar sifatida loyihalashtirdik:
- portfel bandligi — bo'sh xonalar ro'yxatiga o'tish bilan;
- qarzlar — qarzdorlar ro'yxatiga o'tish bilan;
- tugayotgan shartnomalar — uzaytirish uchun shartnoma kartochkasiga o'tish bilan;
- daromad va xarajatlar dinamikasi — binolar va toifalar bo'yicha taqsimot bilan;
- tezkor harakatlar: to'lov, xarajat, obyekt yoki ijarachi qo'shish.
Har bir vidjet — boshi berk rasm emas, balki ish jarayoniga kirish. Ma'lumotlar hali yo'q bo'lgan bo'sh holat uchun interfeys birinchi qadamni, masalan, bino yaratishni taklif qiladi.
40 dan ortiq modul bo'yicha navigatsiya
Bitta menyuda qirqta modul — foydalanuvchini yo'qotishning aniq yo'li. Biz ularni ma'no bo'yicha guruhladik: obyektlar, ijarachilar va shartnomalar, pul, hisoblagichlar, jamoa, hujjatlar, tahlil, sozlamalar. Bundan tashqari obyektlar, ijarachilar va shartnomalar bo'yicha global qidiruv va tezkor o'tishlar bor — tajribali foydalanuvchilar menyuni umuman ochmasdan tizim bo'ylab harakatlanadi.
Yana bir usul — rang va matnli yagona holatlar: xona «bo'sh», «ijarada», «qarz», «arxiv»; to'lov «to'langan», «kutilmoqda», «qisman», «muddati o'tgan»; shartnoma «faol», «tugayapti», «imzolanmoqda». Holat har doim faqat rang bilan emas, so'z bilan ham yoziladi — bu foydalanish qulayligi va chop etish uchun muhim.
Uchta til — bu tarjima emas, moslashtirish
Arental rus, o'zbek (kirill va lotin) va ingliz tillarida ishlaydi. Amalda bu bir nechta dizayn qarorlarini anglatardi:
- Uzunlik bo'yicha zaxira. O'zbekcha va inglizcha ifodalar ko'pincha ruschadan uzunroq yoki qisqaroq — tugmalar, jadval sarlavhalari va belgilar eng uzun variantni hisobga olgan holda loyihalashtirildi.
- Foydalanuvchi darajasidagi til. Boshqaruv kompaniyasi xodimi rus tilida ishlashi, ijarachi esa bildirishnoma va kvitansiyalarni o'zbek tilida olishi mumkin — sayt ma'lumotlariga ko'ra, xabarlar profilda tanlangan tilda yuboriladi.
- Formatlar. So'mdagi summalar, sanalar, o'lchov birliklari (m², kVt, m³) — barcha tillarda bir xil.
- Bir bosishda almashtirish ish kontekstini qayta yuklamasdan.
O'zbekiston uchun ko'p tilli interfeyslar haqida studiya loyihalarida batafsil so'zlab beramiz — ularni portfolio bo'limida ko'rish mumkin.
Formalar, import va mobil ssenariy
Hisob tizimidagi ishning katta qismi — ma'lumot kiritish: yangi shartnoma, to'lov, xarajat, hisoblagich ko'rsatkichi. Shuning uchun formalarni minimal harakat talab qiladigan qilib loyihalashtirdik: oqilona standart qiymatlar, qo'lda kiritish o'rniga ro'yxatdan obyekt va xonani tanlash, iloji bo'lgan joyda summalarni avtomatik hisoblash. Foydalanuvchi kontekstni yo'qotmasligi uchun to'lov yoki ko'rsatkich qo'shish joriy ekran ustidagi modal oynada ochiladi.
Birinchi ishga tushirishga alohida e'tibor berildi. Bo'sh tizim qo'rqitadi, shuning uchun CSV'dan ma'lumotlarni import qilish va «keyin nima qilish kerak» degan maslahatlar muhim. Menejerlar ko'pincha stol ortida emas, obyektda ishlagani sababli asosiy ssenariylar — bo'sh xonalarni ko'rish, ko'rsatkich kiritish, to'lov holatini tekshirish — telefondan ham qulay bo'lishi kerak. Bu talab tugmalar o'lchami, jadvallarning kichik ekranlarda qanday ko'rinishi va filtrlarning joylashuviga oid qarorlarga ta'sir qildi.
Vizual til
Kuniga bir necha soat o'tkaziladigan B2B mahsulot uchun biz osoyishta vizual tilni tanladik: vazmin zaytun-yashil asosiy gamma, ko'p bo'sh joy, raqamlar uchun aniq tipografika, yorug' va qorong'i mavzular. Urg'u ranglari holatlar uchun ajratilgan — kechikish yoki tugayotgan shartnoma dekorativ elementlar orasida yo'qolib ketmasdan, ko'zga tashlanib turishi uchun. Mahsulot lendingi ham shu tilda gapiradi va darhol interfeysni ko'rsatadi: dashbord, to'lovlar, hisoblagichlar.
Telegram interfeysning bir qismi sifatida
O'zbekistonda Telegram — biznes uchun ham, jismoniy shaxslar uchun ham asosiy messenjer. Shuning uchun biz botni «qo'shimcha integratsiya» sifatida emas, balki mahsulotning to'laqonli kanali sifatida ko'rib chiqdik: ijarachilar uchun bildirishnomalar, kvitansiyalar, balans, to'lov va arizalar. Bu ijarachi ikkala joyda ham bir xil holatlar va summalarni ko'rishi uchun veb-interfeys va bot o'rtasida matnlar va ssenariylarni muvofiqlashtirishni talab qildi.
Bu loyiha bizga nimani o'rgatdi
- Modullardan emas, rollardan kelib chiqib loyihalash. Modullar — tizimning ichki mantiqi, rollar esa odamlar undan qanday foydalanishi.
- Holatlarni asosiy vizual signalga aylantirish. Hisob tizimida rang bezamasligi, balki muammo haqida xabar berishi kerak.
- Lokalizatsiyani relizdan keyin emas, birinchi maketdan boshlab ko'zda tutish.
- Bo'sh holatlarni to'ldirilganlari kabi diqqat bilan loyihalash: foydalanuvchining birinchi taassuroti — bo'sh tizim.
- Odamlarni yangi kanallarni o'zlashtirishga majburlash o'rniga, ular allaqachon foydalanayotgan kanallarga joylashish.
Bu tajribani mijozlar loyihalarida ham qo'llaymiz: agar murakkab veb-servis, shaxsiy kabinet yoki ichki tizimni rejalashtirayotgan bo'lsangiz, Dasta Creative jamoasi veb-dizayn xizmati doirasida interfeyslarni xuddi shu rollar, ssenariylar va lokalizatsiya mantiqi bilan loyihalaydi.

Muallif
Feruzbek Otaqulov
Dasta Creative asoschisi
O'zbekistondagi kompaniyalar va davlat tashkilotlariga brend, sayt va raqamli mahsulotlar yaratishda hamda sun'iy intellektni xavfsiz joriy etishda yordam beraman. Tajribam bilan LinkedIn'da bo'lishaman.
Ko‘p beriladigan savollar
Modullar ro'yxatidan emas, har bir rolning vazifalaridan boshlang. Har bir rol uchun o'z asosiy ekrani va ssenariylari loyihalashtiriladi, kirish huquqlari esa bu mantiqni almashtirmaydi, balki amalga oshiradi.
Foydalanuvchining asosiy savollariga javoblar va harakatlarga o'tishlar: masalan, bo'sh xonalarga havola bilan bandlik, qarzdorlar ro'yxati bilan qarzlar, uzaytirish imkoniyati bilan tugayotgan shartnomalar.
Matnlar uzunligi bo'yicha zaxira qoldiring, o'zbek tilini lotin va kirillda qo'llab-quvvatlang, foydalanuvchi darajasida til tanlashni bering va summalar hamda sanalarni bir xil formatlang.
Arental — raqamli mahsulotlar dizayni va ishlab chiqish bilan shug'ullanuvchi Toshkentdagi Dasta jamoasining o'z mahsuloti. Platforma haqida batafsil — arental.uz saytida.


